Articles
| Open Access |
DOI:
https://doi.org/10.37547/supsci-ojss-06-10-08
KHWANDAMIR’S “MAOSIR AL-MULUK” AS A SOURCE FOR THE HISTORICAL RECONSTRUCTION OF URBAN PLANNING CULTURE AND THE WAQF SYSTEM IN THE TIMURID PERIOD
Gulizor Shodmonova ,Abstract
This article examines Giyasiddin Khwandamir’s “Maosir al-muluk” (composed c. 905/1499-1500) as a source for reconstructing the urban planning culture and waqf institutions of the Timurid state (771-911/1370-1506). The work is analyzed through the source-studies (manbashunoslik) method of comparative-historical criticism, placing Khwandamir’s testimony in dialogue with a corpus of roughly twenty Timurid-era and pre-Timurid chronicles, diplomatic accounts, and surviving legal deeds (waqfnamahs), as well as with the modern Turkish, Central Asian, and Western historiographical traditions that have engaged this material. The analysis addresses three interlocking themes: the spatial-architectural typology of Timurid Samarkand and Herat, the legal-economic anatomy of the waqf system, including its administrative personnel and its dialectical relationship with soyurghal and tarkhan land grants, and the agrarian-hydraulic infrastructure that sustained both cities. The results indicate that “Maosir al-muluk” functions not as an ordinary court chronicle but as an institutional and juridical synthesis that bridges the more rhetorical narrative accounts (Yazdi, Ibn Arabshah, Clavijo) and the archival record. The discussion situates these findings within the broader historiography and concludes that Khwandamir’s treatise remains an indispensable, if not independently sufficient, source that requires triangulation against archival waqfnamahs and comparative chronicles for empirical verification.
Keywords
Khwandamir, “Maosir al-muluk”, Timurid urbanism, waqf, soyurghal, tarkhan, Samarkand, Herat, comparative source criticism.
References
Khwandamir, Giyasiddin Muhammad. “Maosir al-muluk” [Ma’athir al-muluk]. Ed. Mir Hashim Muhaddis. Tehran: Rasa, 1372 Sh./1993.
Khwandamir, Giyasiddin Muhammad. “Habib al-siyar fi akhbar afrad al-bashar”. 4 vols. Introduction by Jaloliddin Huma’i, ed. Muhammad Dabir Siyaqi. Tehran: Khayyam, 1st ed. 1333 Sh., 4th ed. 1380 Sh./2001.
Khwandamir, Giyasiddin Muhammad. “Khulasat al-akhbar fi bayan ahwal al-akhyar”. MS, Berlin State Library (Ms. or. fol. 314), MS, Malek National Library, Tehran, no. 4183.
Khwandamir, Giyasiddin Muhammad. “Makarim al-akhlaq”. Ed. Muhammad Akbar Ashiq. Tashkent: Fan, 1967.
Khwandamir, Giyasiddin Muhammad. “Qanuni Humayuni.” Ed. Muhammad Hidayat Hosain. Calcutta: Royal Asiatic Society of Bengal, 1940.
Shami, Nizamuddin. “Zafarname”. Ed. Felix Tauer. Vol. 1, Prague/Beirut: Al-matba’a al-katulikiyya, 1937, Vol. 2, Prague: Czechoslovak Academy of Sciences, 1956.
Yazdi, Sharafuddin Ali. “Zafarname”. 2 vols. Ed. Muhammad Abbasi. Tehran: Amir Kabir, 1336 Sh./1957.
Hafizi Abru, Shihabuddin Abdullah. “Zubdat al-tawarikh”. 4 vols. Ed. Sayyid Kamal Hajj Sayyid Javadi. Tehran: Ministry of Culture and Islamic Guidance, 1380 Sh./2001.
Hafizi Abru, Shihabuddin Abdullah. “Zayli Zafarnameyi Shami”. Ed. Felix Tauer. Prague: Faculty of Philosophy, Charles University, 1934.
Samarqandi, Kamoliddin Abdurrazzaq. “Matla’i sa’dayn wa majma’i bahrayn”. 2 vols. in 4. Ed. Abdlhusayn Nava’i. Tehran: Pazhuhishgahi Ulumi Insani va Mutala’ati Farhangi, 1383 Sh./2004.
Natanzi, Mu’in al-din. “Muntakhab al-tawarikhi Mu’ini”. Ed. Jean Aubin. Tehran: Khayyam, 1336 Sh./1957.
Khwafi, Fasih Ahmad ibn Jalaladdin. “Mujmali Fasihi”. 3 vols. Ed. Mahmud Farrukh. Mashhad: Bastan, 1339-1341 Sh./1960-1962.
Mirza Ulugh Beg, Muhammad Taraghay. “Tarikhi arba’ ulus”. MS, Institute of Oriental Studies, Tashkent, critical edition/translation B. Akhmedov, Tashkent: Fan, 1994.
Dawlatshah Samarqandi. Tazkirat ush-shu’ara. Ed. Edward G. Browne. London/Leiden: E. J. Brill, 1901.
Safi, Fakhriddin Ali ibn Husayn Wa’iz Kashifi. “Rashahati ‘ayn al-hayat”. 2 vols. Ed. Ali Asghar Mu’iniyan. Tehran: Bunyadi Nikukariyi Nuriyani, 1356 Sh./1977.
Tuzukati Timur (Institutes of Tamerlane). Ed./trans. William Davy and Joseph White. Oxford: Clarendon Press, 1783, reprint ed./trans. Abdulmajid Anarbayev, Tashkent: Ghafur Ghulam, 1991.
Rashiduddin, Fazlullah Hamadani. “Jame’ ut-tawarikh”. 2 vols. Ed. Bahman Karimi. Tehran: Iqbal, 1338 Sh./1959, Waqfnamahyi Rab’i Rashidi, ed. Mujtaba Minovi and Iraj Afshar, Tehran: Anjumani Athari Milli, 1356 Sh./1977.
Juvayni, Alauddin Ata Malik. “Tarikhi jahongushoy”. 3 vols. Ed. Muhammad Qazvini. Leiden: E. J. Brill, 1912–1937.
Ibn Shihna, Muhibiddin Muhammad. “Rawdat al-manazir fi akhbar al-awa’il wa-l-awakhir”. Ed. Muhammad Kamal. Beirut: Dar al-kutub al-ilmiyya, 1417 AH/1997.
González de Clavijo, Ruy. Embajada a Tamorlán: Estudio y edición de un manuscrito del siglo XV. Ed. Francisco López Estrada. Madrid: CSIC, Instituto Nicolás Antonio, 1943, English trans. Guy Le Strange, Embassy to Tamerlane, 1403–1406, London: Routledge and Curzon, 1928.
Чехович О. Д. Документы к истории аграрных отношений в Бухарском ханстве. Вып. 1. Акты феодальной собственности на землю XVII–XIX вв. – Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1954; Чехович О. Д. Самаркандские документы XV–XVI вв. (О владениях Ходжи Ахрара в Средней Азии и Афганистане). – М.: Наука, 1974.
Aka, Ismail. Timur ve Devleti. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1991.
Aka, Ismail. Mirza Şahruh ve Zamanı (1405-1447). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1994.
Aka, Ismail. “Timurlularda İmar Faaliyetleri ve Vakıf Müesseseleri.” Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 58 (1989): 9-28.
Baykara, Tuncer. Türk Kültür Tarihine Bakışlar: Şehir ve Şehircilik. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1997, “Timurlular Döneminde Semerkand ve Herat.” Belleten 55, no. 214 (1991): 685-712.
Koçak, Mustafa. “Timurlular Devrinde Soyurgal ve Vakıf İlişkileri: Hukuki ve Mali Bir Tahlil.” Tarih İncelemeleri Dergisi 26, no. 2 (2011): 415-439.
Yücel, Yaşar. Timur’un Ortadoğu-Anadolu Seferleri ve Sonuçları (1393-1402). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1989.
Ахмедов Б. А. Государство кочевых узбеков. – М.: Наука, 1965; Ахмедов Б. А. Историко-географическая литература Средней Азии XVI–XVIII вв. (Письменные памятники). – Ташкент: Фан, 1985.
Subtelny, Maria Eva. Timurids in Transition: Turko-Persian Politics and Acculturation in the Late Fifteenth Century. Brill’s Inner Asian Library, vol. 19. Leiden/Boston: Brill, 2007.
Manz, Beatrice Forbes. The Rise and Rule of Tamerlane. Cambridge Studies in Islamic Civilization. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
Manz, Beatrice Forbes. Power, Politics and Religion in Timurid Iran. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
Golombek, Lisa, and Donald Wilber. The Timurid Architecture of Iran and Turan. 2 vols. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1988.
O’Kane, Bernard. Timurid Architecture in Khurasan. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 1987.
McChesney, R. D. Waqf in Central Asia: Four Hundred Years in the History of a Muslim Shrine, 1480–1889. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1991.
Shodmonova G. F. The reflection of political relations in “Maosir al-muluk”: a historical-theoretical analysis and scientific approach as a source // Oriental Journal of History, Politics and Law. ISSN 2181-2780. 2026. P. 423–426.
Shodmonova G. F. “Maosir al-muluk” – ijtimoiy munosabatlar jamlangan muhim manba // BuxDU ilmiy axboroti. 2026. B. 248–256.
Article Statistics
Copyright License
Copyright (c) 2026 Gulizor Shodmonova

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.