Ushbu maqola nemis va o‘zbek tillaridagi flora konseptining muhim tarkibiy qismlaridan iborat bo‘lgan poliz ekinlari va meva komponentli frazeologizmlarning qiyosiy tahliliga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ushbu tematik guruhning har ikki til frazeologik tizimidagi o‘rni, ularning semantik ko‘lami va xalq mentaliteti bilan bog‘liqlik jihatlari yoritilgan. Turli til oilalariga mansub nemis va o‘zbek tillarida flora komponentli frazeologizmlar bir qator o‘ziga xosliklari bilan ajralib turishi va ulardagi umumiyliklar mazkur maqolada o‘z aksini topadi. 

Maqolada eufemizmlar zamonaviy kommunikatsiyada markaziy o‘rin egallashi tahlil qilinadi, chunki ular nutqlovchiga suhbatdoshning ijtimoiy, madaniy va etik kutilmalarini hisobga olish imkonini beradi. Raqamli muhitning tez rivojlanishiga qaramay, bevosita til ko‘pincha juda qattiq yoki emosional yukka ega deb qabul qilinadi. Shu bois, ifodalarni yumshatishga faol tendentsiya kuzatiladi, bu esa eufemistlik strategiyalarni chuqur tahlil qilish zarurligini ko‘rsatadi. Shuningdek, siyosiy va axborotga sezgirlikning ortishi sharoitida eufemizmlar yangi funksiyaga ega bo‘ladi — ular jamoatchilik diskursini boshqarish vositasi vazifasini bajarishni boshlaydi. Shunday qilib, eufemizatsiya nafaqat shaxslararo odob-axloq mexanizmi, balki jamiyatning ideologik tizimining bir qismiga aylanadi.

Ushbu ishning maqsadi — eufemizmlarni kompleks lingvistik fenomen sifatida tadqiq qilish, ularning tuzilish xususiyatlari, kommunikativ funksiyalari va ijtimoiy vosita sifatidagi rolini aniqlash. Biz eufemizatsiyaning kundalik, kasbiy va institutsional hamkorlikka qanday ta’sir ko‘rsatishini aniqlashga harakat qilamiz.

Markaziy Osiyo mintaqasining madaniy an’analari va kundalik turmush tarzi roman-fentezi G.A. Dolgayaning «Боги срединного мира» (O‘rta dunyo xudolari) asari hamda uning ingliz tilidagi R. Tompson tomonidan amalga oshirilgan «The Gods of the Middle World» tarjimasida shahar madaniyati bilan qiyosiy ravishda tasvirlanishi mazkur tadqiqot obyektini tashkil etadi. Asl matn va tarjima kontekstidan olingan misollar asosida maishiy amaliyotlar, ijtimoiy munosabatlar, vaqt modellari hamda kundalik xulq-atvor shakllari tahlil qilinadi; ular jamoaviy an’anaviy turmush tarzi bilan individuallashtirilgan shahar hayot tarzining farqlarini aks ettiradi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, matndagi madaniy qatlamlar fon elementi sifatida emas, balki badiiy olamni modellash va madaniyatlararo kommunikatsiyaning muhim mexanizmi sifatida — ham asl matnda, ham tarjimada — namoyon bo‘ladi.

Nazar Eshonqulning “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasi o‘limni faqat biologik hodisa sifatida emas, balki ijtimoiy, ma’naviy va falsafiy fojea sifatida talqin qiladi. Asar voqealari va qahramonlar orqali muallif inson ruhining sinishi, zo‘ravonlik va adolatsizlikning jamiyatga ta’siri, shuningdek, hayotning beqarorligi haqida fikr yuritadi. Bayna momo obrazi misolida o‘limdan keyin ochiladigan haqiqat, yashirin qasos va xalqona adolat tushunchalari tahlil qilinadi. Zamon otboqar otboqarning tanasiga nisbatan amalga oshirilgan jazo biologik emas, ramziy va falsafiy ma’noga ega hodisa sifatida hamda o‘limning badiiy va falsafiy qatlamlari qahramonlar kesimida talqin etiladi.

Mazkur maqola tarjima jarayonida analogiya va kalkalash transformatsiyalarining lingvopragmatik mohiyati hamda ularning kommunikativ tarjimani ta’minlashdagi o‘rni masalasiga bag‘ishlanadi. Tadqiqotda analogiya transformatsiyasining mazmuniy va funksional moslikni ta’minlashdagi ahamiyati, kalkalash transformatsiyasining esa asliyat til birliklarining konseptual tuzilishini saqlab qolishdagi roli ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Maqolada ushbu transformatsiyalarning kommunikativ vaziyatga bog‘liq holda qo‘llanish xususiyatlari ochib berilib, ularning pragmatik adekvatlikka erishishdagi o‘rni asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari analogiya va kalkalash transformatsiyalarining o‘rinli va muvozanatli qo‘llanilishi tarjimaning kommunikativ samaradorligini ta’minlashda muhim omil ekanligini ko‘rsatadi.

Mazkur maqolada o‘zbek folklorida uchraydigan qarg‘ish so‘zlar lingvistik va lingvomadaniy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Qarg‘ishlarning semantik, pragmatik va obrazlilik xususiyatlari ochib beriladi. Ularning xalq ongida shakllanishi, ma’naviy-axloqiy qadriyatlar bilan bog‘liqligi hamda nutqiy vaziyatda bajaradigan funksiyalari ilmiy asosda yoritiladi.

Mazkur maqolada Odil Yoqubovning “Ulug‘bek xazinasi” romanida Gavharshod begim obrazining badiiy talqini tahlil qilinadi. Asarda tarixiy shaxsning siyosiy va psixologik qiyofasi qanday shakllantirilgani, muallifning unga nisbatan pozitsiyasi va obrazning ichki ziddiyatlari ochib beriladi. Tahlil jarayonida matnshunoslik va qiyosiy yondashuv metodlaridan foydalanildi.

: Ushbu maqolada disleksiya tilni qayta ishlashning spetsifik kognitiv profili sifatida tahlil qilinadi. Disleksiyaning nevrologik, psixologik va fonologik nazariyalari qiyosiy ko‘rib chiqilib,  uning neyrobiologik asoslarini ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Xususan, Samuel T. Orton, Aleksandr Romanovich Luria, Margaret Snowling, Stanislas Dehaene va Sally Shaywitz tadqiqotlariga tayanilgan holda disleksiyaning fonologik defitsit bilan bog‘liqligi asoslab beriladi. Shuningdek, disleksiyaning genetik omillari, kognitiv jarayonlar bilan aloqadorligi hamda erta aniqlash va pedagogik yondashuvning ahamiyati yoritiladi. Maqolada disleksiya qat’iy kasallik emas, balki kognitiv spektr sifatida talqin qilinadi.