Annotatsiya: Ushbu maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston hududida shakllangan jadidchilik harakatining vujudga kelishi, uning asosiy maqsad va g‘oyalari hamda jadidlarning huquqiy-demokratik qarashlari yoritiladi. Jadidlarning ilm-ma’rifat, ta’lim, so‘z va fikr erkinligi, inson qadr-qimmati, tenglik, adolat va qonun ustuvorligi haqidagi qarashlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Mahmudxo‘ja Behbudiy, Abdulla Avloniy, Abdurauf Fitrat va Munavvarqori Abdurashidxonov kabi jadid namoyandalarining jamiyat va davlat boshqaruviga oid fikrlari ko‘rib chiqiladi. Jadidchilik harakatining Turkiston jamiyatining ma’rifiy, ijtimoiy-siyosiy va huquqiy tafakkuri rivojiga ta’siri hamda uning bugungi huquqiy-demokratik qadriyatlar bilan mazmunan uyg‘un jihatlari ochib beriladi.

Mazkur maqolada Yangi O‘zbekistonda kiberxavfsizlikni mustahkamlashning ustuvor yo‘nalishlari ijtimoiy-falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi kiberxavfsizlikni davlat, jamiyat va shaxs manfaatlari uyg‘unligi kontekstida ilmiy asoslashdan iborat. Metodologik asos sifatida tizimli-strukturaviy, qiyosiy-tarixiy va kontent-tahlil metodlaridan foydalanilgan holda normativ-huquqiy hujjatlar va nazariy manbalar tahlil qilindi. Natijalar kiberxavfsizlikning huquqiy, ijtimoiy-falsafiy, madaniy va institutsional jihatlarini ochib berdi va uni davlat, jamiyat hamda shaxs manfaatlari uyg‘unligini ta’minlovchi strategik vazifa sifatida baholash zarurligini asoslab berdi

Maqolada O‘zbekistonda inklyuziv jamiyatni shakllantirishga qaratilgan davlat siyosati huquqiy va ijtimoiy jihatdan tahlil qilinadi. Inklyuzivlik xayriya emas, balki teng imkoniyatlarni ta’minlash tamoyili sifatida talqin etiladi. 2023-yilgi Konstitutsiya, nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari, gender tenglik va ta’lim sohasidagi qonunchilik hamda BMTning Nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasi talablari qiyoslanadi. Inklyuziv ta’lim, bandlik va jismoniy muhitning ochiqligi bo‘yicha amaliyot umumlashtiriladi. To‘rtta tizimli muammo — statistikaning tarqoqligi, muhit ochiqligi standartlarining bajarilmasligi, kadrlar tayyorgarligi va ijtimoiy tasavvurlarning o‘zgarmaganligi — aniqlanib, ularga mos chora-tadbirlar taklif etiladi.

Mazkur maqolada elektron davlat xizmatlarining rivojlanish tendensiyalari va ularning zamonaviy davlat boshqaruvidagi ahamiyati tahlil qilingan. Elektron davlat xizmatlarining rivojlanishi natijasida davlat va fuqarolar o‘rtasidagi munosabatlarning yangi shakllari yuzaga kelayotgani, davlat xizmatlarini masofadan ko‘rsatish, mobil texnologiyalardan foydalanish, xizmatlarni integratsiyalash va proaktiv xizmatlarni joriy etish jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, sun’iy intellekt, raqamli identifikatsiya, ochiq ma’lumotlar va ma’lumotlarga asoslangan boshqaruv elektron davlat xizmatlarining istiqbolli yo‘nalishlari sifatida tahlil qilingan. O‘zbekistonda elektron davlat xizmatlarini rivojlantirish jarayonlari hamda mavjud muammolar ko‘rib chiqilib, xizmatlarning samaradorligi va foydalanish qulayligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

Mazkur maqolada 2005–2007-yillarda Buxoro viloyatida aholini ish bilan ta'minlash siyosatining amalga oshirilishi Buxoro viloyat davlat arxivining 1459-fond hujjatlari asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda yangi ish o'rinlari yaratish dinamikasi, kasanachilik (uy mehnati) tizimining rivojlanishi, kasb-hunar ta'limi muassasalari bitiruvchilarini ishga joylashtirish jarayoni, hududiy tafovutlar hamda ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolarni bandlik bilan ta'minlash chora-tadbirlari yoritilgan. Tahlil natijalari shuni ko'rsatadiki, ko'rib chiqilgan davrda bandlik dasturlari, umuman olganda, reja ko'rsatkichlaridan yuqori bajarilgan, biroq hududlar va tarmoqlar kesimida jiddiy tafovutlar saqlanib qolgan.

Annotatsiya: Maqolada arxeologik merosning eng nozik turlaridan biri bo‘lgan loy suvoq asosidagi monumental devoriy rasmlarni saqlash muammosi Varaxsha va Panjikent yodgorliklari misolida tahlil qilinadi. XX asr o‘rtalarida qo‘llanilgan devoriy rasmlarni ajratib olish va muzeyga ko‘chirish amaliyotining sabablari, metodikasi hamda uning ilmiy oqibatlari qiyosiy asosda yoritilgan. Tadqiqot natijalari ko‘chirish usuli rasmlarning fizik saqlanishini ta’minlagani, biroq ularning me’moriy va arxeologik kontekstini qisman yo‘qotganini ko‘rsatadi. Shu asosda devoriy rasmlarni saqlashning ustuvor yo‘nalishi sifatida in situ muhofaza qilish, ko‘chirishni esa faqat muqobilsiz holatlarda qo‘llash hamda har ikki holatda to‘liq raqamli hujjatlashtirishni amalga oshirish zarurligi asoslanadi.

Maqolada mehnat bozori transformatsiyasining yoshlar ongiga ta’siri ijtimoiy-falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Transformatsiya obyektiv — texnologiya, bandlik shakllari, kasblar va kompetensiyalar tizimidagi o‘zgarishlar hamda subyektiv — mehnat qadriyatlari, kasbiy motivlar, identiklik va kelajak tasavvurlaridagi o‘zgarishlar birligi sifatida talqin etiladi.

Maqolada bioetik madaniyatning diniy-falsafiy negizlari qiyosiy va germenevtik yondashuvlar asosida tahlil qilinadi. Bioetika zamonaviy ilmiy yo‘nalish bo‘lsa-da, hayotni asrash, zarar yetkazmaslik, bemorga ko‘maklashish, inson tanasining daxlsizligi hamda tirik tabiat oldidagi mas’uliyatga oid axloqiy tasavvurlar qadimgi diniy manbalarda shakllangani asoslanadi. Zardushtiylik, hind diniy tafakkuri, buddaviylik, yahudiylik, xristianlik va islomdagi hayot, qadr-qimmat, rahm-shafqat, omonat, me’yor va javobgarlik g‘oyalari o‘zaro qiyoslanadi. Tadqiqotda diniy matnlarni zamonaviy bioetikaning tayyor modeli sifatida talqin qilish metodologik jihatdan noto‘g‘ri ekani, ular bioetik madaniyat genezisining aksiologik va motivatsion qatlamini tashkil etishi ko‘rsatiladi. Diniy yondashuvlarning kuchli jihatlari bilan birga, jamoaviy chegaralar, paternalizm, rozilik va tenglik muammolari tanqidiy baholanadi. Natijada diniy merosni zamonaviy qadr-qimmat, avtonomiya, adolat va ilmiy mas’uliyat mezonlari asosida qayta talqin qilish bioetik madaniyatning barqaror rivoji uchun zarur, degan xulosaga kelinadi.

Yangi Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan demokratik islohotlar va oʻtish davridagi aralash (proporsional-majoritar) saylov tizimi sharoitida siyosiy partiyalarning yoshlar elektorati bilan ishlash strategiyalari hamda ularning gʻoyaviy transformatsiyasi ushbu maqolada yoritiladi. Mamlakat aholisining demografik tuzilmasida yoshlarning yuqori ulushi hamda anʼanaviy targʻibot usullarining virtual muhitga koʻchishi bilan dolzarbligi belgilanadi. Raqamli makonda raqamli brending va vizual kommunikatsiya vositalarining, xususan, maqsadli infografikalar, qisqa formatdagi videolar (Reels, Shorts) hamda ijtimoiy tarmoqlar (Telegram, Instagram, YouTube) imkoniyatlarining yoshlar siyosiy madaniyatiga va saylovoldi faolligiga koʻrsatadigan tizimli taʼsiri ilmiy-nazariy va empirik jihatdan yoritilgan. Oʻzbekistondagi faol siyosiy partiyalarning raqamli platformalardagi kontenti qiyosiy va sotsiologik tahlil qilinib, yosh avlodning ongsiz va hissiy (neyrosiyosiy) idrok etish xususiyatlari ochib berilgan. Maqolada partiyalararo raqobat muhitida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning etik-huquqiy mezonlari oʻrganilib, saylovchilarni manipulyativ taʼsirlardan himoya qilish, kiber-makonda sogʻlom siyosiy marketing madaniyatini shakllantirish hamda partiyaviy brendlarning elektoral jozibadorligini oshirish mexanizmlari boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Ushbu maqolada davlat boshqaruvi tizimida strategik va operatsion rejalashtirishning funksional mutanosibligi hamda ularning o‘zaro integratsiyalashuv mexanizmlari nazariy-amaliy jihatdan tahlil qilingan. Muallif jahon menejment fanidagi yetakchi ilmiy maktablar xulosalarini umumlashtirgan holda, strategiya va operatsiyalar o‘rtasidagi tafovutlar hamda bog‘liqlik nuqtalarini yoritib beradi. Postsovet boshqaruv merosidan indikativ rejalashtirishga o‘tish jarayonidagi institutsional omillar baholangan. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ma’muriy islohotlar, xususan “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi misolida maqsadlarni kaskadlash, natijadorlik ko‘rsatkichlari (KPI), o‘rta muddatli byudjet bilan uyg‘unlashuv va qayta aloqa mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy takliflar ilgari surilgan.

Maqola polshalik bolalarning ikkinchi jahon urushi yillarida O'zbekistonda bo'lishiga bag'ishlangan. Respublika hududida 22 ta Polsha bolalar uylari, 26 ta Polsha bolalar uylari, shuningdek, bir nechta Polsha maktablari va bolalar bog'chalari tashkil etilgan. Mahalliy hokimiyat va Polsha tashkilotlari, xususan, Kompoldet va Polsha vatanparvarlari Ittifoqi ta'lim va oziq-ovqat ta'minotini tashkil etishda yordam berishdi.

Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida markaziy (respublika) va mahalliy davlat hokimiyati organlari o‘rtasida vakolatlarni taqsimlash sohasidagi muammolar tizimli tarzda tahlil qilinadi. 2023 yilgi yangilangan Konstitutsiya, “Mahalliy davlat hokimiyati to‘g‘risida”gi va “Davlat fuqarolik xizmati to‘g‘risida”gi qonunlar hamda 2024–2026 yillardagi islohot hujjatlari — jumladan respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining tuman (shahar) bo‘linmalarini hokimliklar tuzilmasiga o‘tkazishni boshlab bergan 2025 yil 21 oktabrdagi PF-186-son Farmon — huquqiy asos sifatida o‘rganiladi. Ortiqcha markazlashuv, funksiyalarning takrorlanishi, fiskal qaramlik va subsidiarlik tamoyilining normativ mustahkamlanmaganligi asosiy muammolar sifatida aniqlanadi. Xorijiy tajriba (Yevropa xartiyasi, Polsha, Gruziya) bilan qiyoslash asosida besh yo‘nalishda — fiskal optimallashtirish, barcha sohalarda nomarkazlashtirish, shtat optimizatsiyasi, vakolat-mas’uliyatni quyi darajaga yuklash va eng quyi ijrochining javobgarligi — aniq va asoslangan takliflar ishlab chiqilgan.

Maqolada 1957-1958-yillarda chop etilgan “O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi” jurnali sonlari, paxtachilik seleksiyasi bo‘yicha maxsus adabiyot hamda O‘zbekiston sanoati tarixiga bag‘ishlangan monografiya materiallari asosida Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlari paxtachiligida sodir bo‘lgan agrotexnik, irrigatsion, seleksion va tashkiliy o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Manbalardagi raqamli ma’lumotlar xronologik izchillikda tizimlashtirilgan.

Annotatsiya: Maqolada O‘zbekiston Respublikasi fuqarolik qonunchiligi, doktrinal manbalar va sud amaliyoti materiallarini tahlil qilish asosida ko‘chmas mulkni begonalashtirish tushunchasi, uning “mulkni tasarruf etish” va “mulk huquqining o‘tishi” kabi turdosh huquqiy kategoriyalar bilan o‘zaro nisbati ko‘rib chiqiladi. Ko‘chmas mulkning begonalashtirish predmeti sifatidagi yuridik belgilariga, tegishli bitimlarga qo‘yiladigan formal-yuridik talablarga, shuningdek, ashyoviy huquqlarning o‘tishi mexanizmida davlat ro‘yxatidan o‘tkazishning o‘rniga alohida e’tibor qaratilgan. Mazkur institutning Fransiya, AQSh va Qozog‘iston Respublikasidagi huquqiy tartibga solinishi qiyosiy-huquqiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot yakunlari asosida O‘zbekiston fuqarolik qonunchiligini takomillashtirishga qaratilgan qator takliflar ishlab chiqilgan.

Аннотация: Ушбу мақолада банк-кредит секторида қонун устуворлигини таъминлаш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ва уларни бартараф этишда прокурор текширувларининг ўрни ҳамда аҳамияти таҳлил қилинган. Муаллиф соҳада учрайдиган асосий қонунбузарлик шаклларини кўрсатиб, прокурор текширувларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича ягона махсус услубиётнинг йўқлиги фаолият самарадорлигига салбий таъсир кўрсатаётганини таъкидлайди.

Мақолада текширувга тайёргарлик кўриш, Марказий банк, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, тижорат банклари ва бошқа ваколатли органлардан зарур маълумотларни тўплаш ҳамда таҳлил қилиш босқичлари ёритилган. Шунингдек, Марказий банк ва тижорат банкларида ўтказиладиган текширишларнинг асосий предметлари, пруденциал назорат, муаммоли кредитлар ва гаров мулклари билан боғлиқ масалалар аниқ кўрсатилган. Якунда текширув материаллари ва прокурор назорати ҳужжатларининг махфийлигини таъминлаш банк тизими барқарорлиги учун муҳимлиги асосланган.

Ushbu maqolada jamiyat taraqqiyotining asosiy qonuniyatlari ijtimoiy-falsafiy nuqtai nazardan kompleks tahlil qilingan. Jamiyatning shakllanishi, o‘zgarishi va rivojlanish jarayonlariga ta’sir etuvchi obyektiv hamda subyektiv omillar o‘rganilgan. Shuningdek, ijtimoiy taraqqiyotning tarixiy xususiyatlari, ichki ziddiyatlari va dialektik mohiyatiga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada jamiyat rivojining uzluksiz va bosqichma-bosqich xarakterga ega ekanligi, ijtimoiy munosabatlarning transformatsiyasi esa iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy va madaniy jarayonlar bilan uzviy bog‘liqligi asoslangan. Inson omili, ijtimoiy ehtiyojlar, manfaatlar va qadriyatlarning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni ham tahlil etilgan. Zamonaviy ijtimoiy o‘zgarishlar sharoitida innovatsiyalar, raqamlashtirish va globallashuv jarayonlarining jamiyat hayotiga ta’siri yoritilgan. Jamiyat taraqqiyotida an’ana va innovatsiya o‘rtasidagi munosabat, vorisiylik va yangilanish jarayonlarining o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatib berilgan. Tahlillar asosida ijtimoiy taraqqiyotning obyektiv qonuniyatlari insonning ongli faoliyati va ijtimoiy institutlar bilan uyg‘unlashgan holda namoyon bo‘lishi haqida xulosa qilingan.

Ushbu maqolada hanafiy mazhabida faoliyat olib borgan faqihlarning tabaqalari, ularning ilmiy darajalari hamda fiqh ilmi rivojidagi o‘rni tahlil qilingan. Tadqiqot davomida hanafiy mazhabi olimlari tomonidan ishlab chiqilgan faqihlar tasnifi, xususan Ibn Kamol Poshsho tomonidan keltirilgan tabaqot tizimi ilmiy jihatdan o‘rganildi. Shuningdek, Valiyyulloh Dehlaviy va Muhammad Abu Zahra tomonidan ilgari surilgan tasniflar ham qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida faqihlarni tabaqalarga ajratish ularning ijtihod darajasi, fiqhiy masalalarni hal qilish salohiyati hamda rivoyatlar o‘rtasini ajrata olish qobiliyatiga asoslanishi lozimligi aniqlandi. Mazkur tadqiqot hanafiy fiqh maktabining ilmiy rivojlanish bosqichlarini yoritishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Maqolada qadriyatlar va ijtimoiy ong о‘rtasidagi о‘zaro ta’sirning ijtimoiy-falsafiy mexanizmlari  tahlil qilingan.Shuningdek,maqolada qadriyatlar va ijtimoiy ong о‘rtasidagi munosabat jamiyatning ma’naviy taraqqiyotini belgilab beruvchi asosiy omillardan biri ekanligi ilmiy-nazariy asoslangan.

Mazkur maqolada O‘zbekiston, Yaponiya va Finlandiya davlatlarida maktabgacha ta’lim tizimining rivojlanish xususiyatlari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqotda maktabgacha ta’lim tashkilotlaridagi ta’lim-tarbiya sharoitlari, tarbiyalanuvchilarning yosh va individual xususiyatlari, pedagogik jarayonning mazmuni, tarbiyachi va bola munosabatlari, o‘yin faoliyatining ahamiyati hamda ota-onalar bilan hamkorlik masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. O‘zbekistonda maktabgacha ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, bolalarni maktabgacha ta’lim bilan qamrab olish darajasini oshirish va zamonaviy ta’lim muhitini yaratish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Yaponiya tajribasida bolalarda mustaqillik, jamoaviylik, tartib-intizom, o‘z-o‘ziga xizmat qilish va ijtimoiy mas’uliyatni shakllantirish ustuvor ahamiyat kasb etadi. Finlandiya maktabgacha ta’lim tizimida esa bolaning huquqlari, farovonligi, individual rivojlanishi, o‘yin orqali ta’lim olishi va shaxsiy qiziqishlarini qo‘llab-quvvatlash asosiy tamoyillar sifatida namoyon bo‘ladi. Tadqiqot natijalari mazkur mamlakatlarning ilg‘or tajribalaridan O‘zbekiston maktabgacha ta’lim tizimini takomillashtirishda foydalanish imkoniyatlari mavjudligini ko‘rsatadi.

Mazkur maqolada jamiyat barqarorligini taʼminlashda ayollarning ijtimoiy, maʼnaviy va huquqiy oʻrni tahlil qilinadi. Ishning yangiligi xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlik hodisasini jamiyat barqarorligi kontekstida kompleks yondashuv asosida oʻrganishdan iborat. Adabiyotlar tahlili natijasida zoʻravonlikning ijtimoiy-iqtisodiy, huquqiy va maʼrifiy omillari aniqlangan hamda murosasiz muhitni shakllantirishning asosiy yoʻnalishlari taklif etilgan. Xulosa qilib aytganda, ayollarning huquqiy himoyasini kuchaytirish va jamoatchilik ongini oʻzgartirish jamiyat barqarorligining muhim shartlaridan biridir.

Mazkur maqolada O‘zbekistonda XX asrning ikkinchi yarmidan 2000-yillargacha bo‘lgan davrda millatlararo munosabatlar, milliy-madaniy markazlarning shakllanishi va faoliyati, ularning milliy qadriyatlar, urf-odatlar va an’analarni asrab-avaylashdagi o‘rni tahlil etiladi. Shuningdek, Buxoro viloyatida faoliyat yuritgan milliy-madaniy markazlarning tashkil topishi, madaniy-ma’rifiy tadbirlari hamda millatlararo totuvlikni ta’minlashga qo‘shgan hissasi yoritiladi. Tadqiqotda milliy-madaniy markazlarning jamiyatdagi madaniy xilma-xillikni saqlash va turli millat vakillari o‘rtasidagi do‘stlik munosabatlarini mustahkamlashdagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratiladi.

Annotatsiya: Mazkur maqolada Birinchi jahon urushi yillarida Germaniya imperiyasi Tashqi ishlar vazirligi huzurida tashkil etilgan “Nachrichtenstelle für den Orient" (Sharq uchun axborot byurosi)”ning tashkil etilishi, tuzilishi, asosiy faoliyat yo‘nalishlari va Germaniyaning Sharq siyosatidagi o‘rni tahlil qilinadi. Byuroning panislomizm g‘oyalaridan foydalanish orqali Usmonli imperiyasi, Rossiya musulmonlari, Turkiston o‘lkasi va Buxoro amirligida olib borgan targ‘ibot faoliyati, axborot urushi usullari hamda ko‘p tilli nashrlar, matbuot va targ‘ibot materiallari orqali siyosiy ta'sir ko‘rsatish mexanizmlari yoritiladi..

Ushbu maqolada O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari tarix fakultetlari va kafedralarining institutsional darajadagi xalqaro hamkorligi — rasmiy shartnomalar, xalqaro grant dasturlari, qo‘shma ilmiy ekspeditsiyalar tashkiloti va o‘quv-uslubiy islohotlar tahlil qilinadi. Tadqiqotda Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti, Andijon, Farg‘ona, Buxoro, Termiz, Namangan va Qarshi davlat universitetlarining xorijiy oliy ta’lim muassasalari va xalqaro tashkilotlar bilan tuzgan shartnomalari, TEMPUS, TASIS kabi dasturlar doirasidagi loyihalari ko‘rib chiqiladi. Maqola arxiv hujjatlari va universitetlarning joriy hisobotlari asosida tayyorlangan.

Мақолада музейларнинг инсон капиталини ривожлантиришдаги ўрни, уларнинг ҳудудий ривожланиш ва жамиятнинг интеллектуал инфратузилмасини шакллантиришдаги аҳамиятига тўхталиб ўтилади. Катта авлод тажрибаси, тарихий хотира ва маданий билимларни ёш авлодга етказишда музейларнинг ўзига хос воситачи эканлиги, музейлар ҳудудий инсон капиталини ривожлантиришда муҳим маданий-таълимий марказ вазифасини бажариши, музейларнинг инсон капиталига таъсири таҳлил қилинади.

Annotatsiya: Ushbu mаqolаdа kriminologiyаning muhim muаmmolаridаn biri — lаtent (yаshirin) jinoyаtchilik hodisаsi hаmdа uning rаsmаn qаyd etilgаn jinoyаtchilik ko‘rsаtkichlаri bilаn nisbаti tаhlil qilingаn. Muаllif tomonidаn lаtentlikning tаbiiy vа sun’iy shаkllаri, uning yuzаgа kelish sаbаblаri ilmiy jihаtdаn yoritilgаn hаmdа O‘zbekistonning rаsmiy jinoyаt stаtistikаsi (2019–2024 yillаr) misolidа rаsmаn qаyd etilgаn ko‘rsаtkichlаrning hаqiqiy jinoyаtchilik holаtini qаnchаlik аks ettirishi mаsаlаsi ko‘rib chiqilgаn. Kiberjinoyаtchilik, iqtisodiy jinoyаtlаr vа oilаviy zo‘rаvonlik kаbi yuqori lаtentlikkа egа bo‘lgаn yo‘nаlishlаr аlohidа tаhlil qilingаn. Tаdqiqot nаtijаlаri shuni ko‘rsаtаdiki, stаtistik ko‘rsаtkichlаrning o‘sishi ko‘pinchа hаqiqiy jinoyаtchilikning ko‘pаyishidаn emаs, bаlki uni аniqlаsh vа qаyd etish tizimining tаkomillаshuvidаn dаlolаt berishi mumkin, bu esа jinoyаt-huquqiy siyosаtni shаkllаntirishdа stаtistik mа’lumotlаrgа tаnqidiy yondаshuvni tаlаb qilаdi.

Maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalariga asoslangan qayta aloqa (feedback) tizimlarining talabalar yozma kompetensiyasini rivojlantirishdagi o’rni quasi-eksperimental metod yordamida o’rganiladi. Buxoro davlat pedagogika institutining ingliz tili yo’nalishi talabalari ishtirok etgan: eksperimental guruh (n=32) ChatGPT va Grammarly asosidagi feedbackdan, nazorat guruhi (n=30) an’anaviy o’qituvchi feedbackidan foydalangan. SI feedback olgan talabalarda grammatik aniqlik (p<0.01), leksik xilma-xillik (p<0.05) va matn tuzilmasi (p<0.05) bo’yicha sezilarli ustunlik aniqlandi; argumentatsiya sifati bo’yicha farq topilmadi. SI va o’qituvchi feedbackining integratsiyalashgan modeli asoslanadi.

Мазкур мақолада Л. М. Исаев номидаги Тиббиёт паразитологияси илмий-тадқиқот институтининг ташкил топиши, шаклланиши ва ривожланиш тарихи ёритилган. Институтнинг Ўзбекистонда паразитар касалликларни ўрганиш, уларнинг олдини олиш, диагностикаси ва даволаш усулларини такомиллаштиришдаги илмий-амалий фаолияти таҳлил қилинган. Шунингдек, институтда паразитология соҳасида олиб борилган илмий-тадқиқотлар, илмий мактабларнинг шаклланиши, малакали мутахассислар тайёрлаш ҳамда тиббиёт фанининг ривожига қўшилган ҳиссаси тарихий нуқтайи назардан тадқиқ этилган. Институт фаолиятининг турли тарихий босқичлари, илмий йўналишларининг такомиллашуви ва мамлакат соғлиқни сақлаш тизимидаги ўрни очиб берилган.

Mazkur maqolada Banu Saxr qabilasining Transiordaniya hududidagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda qabilaning Mamluk va Usmonli davrlaridagi tarixiy mavqei, XIX asr oxiri va XX asr boshlarida tuya chorvachiligiga asoslangan an’anaviy xo‘jalik tizimi hamda Britaniya Mandati davrida yuz bergan o‘zgarishlar yoritiladi. Davlat nazoratining kuchayishi, migratsion imkoniyatlarning cheklanishi va qurg‘oqchilik sharoitida an’anaviy tuya xo‘jaligining zaiflashuvi, qo‘y chorvachiligi va boshqa mehnat faoliyatlarining rivojlanishi hamda qabilaning davlat tizimiga integratsiyalashuvi tahlil qilinadi.

Mazkur tezisda sun’iy intellekt va raqamlashtirish sharoitida davlat xizmatchisi faoliyatida shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, maxfiylik va axloqiy mas’uliyat masalalari ijtimoiy-falsafiy jihatdan tahlil qilinadi. Raqamli boshqaruv davlat organlariga katta hajmdagi ma’lumotlarni tezkor yig‘ish, qayta ishlash va tahlil qilish imkonini berayotgan bo‘lsa-da, ushbu imkoniyatlar davlat xizmatchisining fuqarolar haqidagi ma’lumotlardan foydalanish chegaralarini qayta ko‘rib chiqishni talab etmoqda.

Maqolada Rim xususiy huquqidagi deliktlar instituti uning tushunchasi, tarixiy evolyutsiyasi va asosiy turlari tarixiy-huquqiy tahlil metodi asosida o‘rganilgan. Delictum tushunchasining xususiy javobgarlikdan ommaviy javobgarlikka o‘tish jarayoni, furtum, iniuria, damnum iniuria datum kabi asosiy deliktlar tarkibi hamda kvazideliktlar instituti tahlil qilingan. Alohida e’tibor delikt javobgarligining obyektiv (aybsiz) shakldan subyektiv (aybga asoslangan) shaklga o‘tish tendensiyasiga qaratilgan. Maqola deliktlar institutining zamonaviy fuqarolik-huquqiy javobgarlik nazariyasiga xususan, aybga asoslangan javobgarlik va zararni to‘liq qoplash tamoyillariga ta’siri masalasiga ham to‘xtaladi.

Ushbu maqolada gender munosabatlarining nazariy-metodologik asoslari, ijtimoiy-siyosiy mohiyati va demokratik tamoyillar bilan bog‘liqligi ilmiy jihatdan tahlil etiladi. Gender tengligini ta’minlash zamonaviy demokratik jamiyatning muhim mezoni sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada feminist nazariyalar, gender tahlilining asosiy metodologik yondashuvlari, O‘zbekistonda gender siyosatining rivojlanishi hamda xalqaro huquqiy asoslar — xususan CEDAW(Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllarini tugatish to‘g‘risidagi konvensiya, 1979)  konvensiyasi va BMT tizimi doirasidagi majburiyatlar — keng o‘rganiladi. Tadqiqotda demokratik transformatsiya va gender tengligining o‘zaro aloqadorligi ko‘rsatib beriladi.